STOP met het verpesten van je supplementen

De meeste mensen lopen belangrijke voordelen van kwaliteitsproducten mis omdat ze niet op de juiste manier met hun supplementen omgaan. Vandaag laat ik je zien hoe je met supplementen moet omgaan – vanaf het moment dat je ze koopt tot hoe je ze bewaart en inneemt – zodat je ook echt krijgt waar je voor betaald hebt.

We zullen samen de volgende punten doornemen:

Wat zijn “voedingssupplementen”?
Wat is oxidatie?
Waarom de samenstelling van ingrediënten belangrijk is.
Kooptips (voordat je betaalt).
Bewaaradvies (thuis + op reis).
Korte checklist + samenvatting.

In Europa worden voedingssupplementen wettelijk beschouwd als voedingsmiddelen, dus vallen ze onder de categorie voedingsmiddelen. Volgens de EU-definitie zijn voedingssupplementen voedingsmiddelen die bedoeld zijn als aanvulling op de normale voeding. Het zijn geconcentreerde bronnen van voedingsstoffen of andere stoffen met voedings- of fysiologische effecten, en ze worden verkocht in doseringsvorm, zoals capsules, tabletten, ampullen, poeders of druppels.

We weten nu dat supplementen eigenlijk voedingsmiddelen zijn en dat voedsel veroudert en oxideert. Oxidatie is een chemisch proces waarbij gevoelige ingrediënten reageren met zuurstof – of andere reactieve moleculen – en langzaam uitsplitsen. Oxidatie vindt overal in de natuur plaats, zelfs in onze eigen cellen, waar oxidatie leidt tot een toename van vrije radicalen, ook wel reactieve zuurstofsoorten (ROS) genoemd. Het is simpele scheikunde.

Vier dingen die oxidatie versnellen:

Blootstelling aan zuurstof (de fles steeds weer openen)
Light (vooral UV)
Warmte en vocht (vochtigheid is een belangrijk punt)
Productsamenstelling (interactie tussen de ingrediënten)

Sommige samenstellingen zijn van nature kwetsbaarder – vooral omega-3-vetzuren en bepaalde vitamines. In water oplosbare vitamines zoals vitamine C en B-vitamines zijn kwetsbaarder dan in vet oplosbare vitamines zoals A, D, E of K. Vitamine C kan bijvoorbeeld oxideren tot dehydroascorbinezuur wanneer het wordt blootgesteld aan factoren zoals licht en warmte, en vervolgens verder afbreken.

Op basis van een grootschalig onderzoek naar de stabiliteit van vitamine C uit 2022 bleek dat een vruchtensap dat 7 dagen bij 35 °C werd bewaard, 56% minder vitamine C bevatte. Een bewaartemperatuur onder de 25 °C is optimaal om het ascorbinezuur te behouden. Hier zien we het oxidatieproces van vitamine C; het eindproduct is een schadelijke pro-oxidant.

Je kunt je dus wel voorstellen wat dat betekent voor je favoriete vruchtensap dat je in de zomer in je plaatselijke winkel koopt als het niet gekoeld is.

Dezelfde principes gelden voor blootstelling aan licht, maar dit is minder ernstig dan de schade die warmte en vocht veroorzaken, die het schadelijkst zijn voor supplementen en voedingsmiddelen in het algemeen.

Hoe oxidatie eruitziet (echte voorbeelden van supplementen)

Hoe herken je oxidatie? Het kan duidelijk zichtbaar zijn, of juist helemaal onzichtbaar. Hier zijn enkele veelvoorkomende voorbeelden:

Voorbeeld 1: Visolie / omega-3

Omega-3-supplementen, vooral die uit vis, zijn erg gevoelig. Waarschuwingssignalen zijn een sterkere geur, een onaangename “ranzige” smaak en een slechte spijsvertering. In 2015 werden in totaal 171 supplementen van negenenveertig merken beoordeeld, waarbij 39 % de internationale vrijwillige veiligheidsaanbevelingen voor de totale oxidatiewaarde (TOTOX) overschreed.

Voorbeeld 2: Vitaminepoeders

De meeste vitamines zijn gevoelig. Vocht + warmte + licht versnellen de afbraak. Als je poeder gaat klonteren, betekent dat niet automatisch dat het ‘slecht’ is, maar het kan een waarschuwing zijn dat er vocht is binnengedrongen en dat oxidatie is begonnen.

Voorbeeld 5: Mineralen

Mineralen zijn anorganisch en behouden hun chemische structuur, maar ze kunnen een wisselwerking aangaan met andere ingrediënten in een product. Vaak zie je dat aan kleurveranderingen.

Voorbeeld 6: Polyfenolen uit planten

Ze vallen onder dezelfde categorie als vitamines, omdat ze erg gevoelig zijn voor hitte en vocht. Let ook hier weer op kleurveranderingen.

De formule zelf is het probleem

Oxidatie kan ook worden veroorzaakt of bevorderd door slechte productsamenstellingen. Een groot probleem zijn de goedkope multivitamines die overal verkrijgbaar zijn. Dit komt doordat bepaalde mineralen, zoals ijzer, een wisselwerking hebben met vitamines en oxidatie kunnen veroorzaken. Persoonlijk zou ik nooit zo'n multivitamine kopen die gewoon van alles bevat. Het risico op een wisselwerking is gewoon te groot.

Kies producten van merken die weten wat ze doen. Let op transparantie en de kwalificaties van de productontwikkelaars of de merkeigenaar.

Laten we eens kijken wat we kunnen doen?

Kooptips (voordat je betaalt)

De meeste mensen kijken wel naar het etiket… maar negeren de belangrijkste factor: hoe het product werd bewaard voordat het bij jou terechtkwam.

Tip 1: Controleer de houdbaarheidsdatum
Als er een flinke korting op zit en de houdbaarheidsdatum nadert, vraag jezelf dan af: krijg je het op tijd op?
Tip 2: Bekijk de verpakking als een kwaliteitsingenieur
Tip 3: Kijk waar de winkel het bewaart
Koop geen supplementen die in direct zonlicht, bij een raam, bij radiatoren of in warme magazijnen worden bewaard.
Tip 4: Kies merken die kwaliteitssystemen laten zien
Kies merken die transparant zijn en hun producten idealiter testen en produceren volgens de beste industrienormen, zoals HACCP of GMP.

Bewaaradvies (thuis)

Regel 1: Store op een koele, donkere en droge plaats (de slechtste plekken zijn natuurlijk in de badkamer, naast het raam of bij een verwarming). I De aanbevolen optimale temperatuur ligt tussen 12 en 18 °C.
Regel 2: Behoud de oorspronkelijke verpakking
Regel 3: Sluit het deksel onmiddellijk
Regel 4: Vermijd vervuiling: “Raak het product niet aan met natte handen. Voor poeders: gebruik een droge en schone schep.”

Reistip (kort):

“Laat supplementen niet achter in een hete auto. Gebruik een zakje en houd ze uit de buurt van directe warmte.”

Gebruikstips (thuis)

Als je een supplement opent, gebruik het dan op. Persoonlijk gooi ik supplementen weg als ze langer dan 3-4 maanden open zijn geweest. Dat is ook de reden waarom je geen grote flessen met een voorraad voor 6 of zelfs 12 maanden moet kopen. Aan het einde van de fles zal er niet veel meer over zijn van je kostbare vitamines.

Om deze reden bied ik in mijn bedrijf geen grote verpakkingen aan met een leveringshoeveelheid van meer dan drie maanden per product.