Een mooie en vooral jonge huid is een teken van gezondheid en schoonheid. Maar vaak is het ook een teken van een gezonde levensstijl, want onze huid is vaak een weerspiegeling van hoe we leven. Vooral onze handen en ons gezicht zeggen veel over iemand. Ook vormt de huid een beschermende laag en is ze essentieel voor ons voortbestaan. Om te begrijpen hoe je je huid kunt verzorgen, moet je eerst weten welke factoren onze huid negatief beïnvloeden. In het volgende artikel bekijken we enkele studies over huid en stress.
Wat is onze huid en waaruit bestaat ze?
Om te begrijpen hoe je je huid kunt verzorgen en ondersteunen, moet je eerst begrijpen wat het eigenlijk is. Onze huid is niet alleen een zintuig, maar ook het grootste orgaan van ons lichaam. Ja, inderdaad, onze huid is een orgaan en is, afhankelijk van het lichaamsdeel, slechts 1-2 mm dik. Ze beschermt het lichaam tegen invloeden van buitenaf, helpt de lichaamstemperatuur te reguleren en speelt een belangrijke rol bij de stofwisseling.
In totaal wordt de huid onderverdeeld in drie lagen: de opperhuid, de lederhuid en de onderhuid. Zoals gezegd heeft de huid een groot aantal taken en beschermt ze het lichaam tegen schadelijke omgevingsinvloeden en zonnestralen, evenals tegen ziekteverwekkers en giftige stoffen. Het huidvernieuwingsproces duurt gemiddeld 28 dagen. De hoorncellen (keratinocyten), die het huidoppervlak vormen, ontstaan in de onderste laag (basale laag) en migreren naar het huidoppervlak. Door de aanmaak van nieuwe basale cellen worden de daarboven liggende cellen naar boven geduwd.
De effecten van stress op onze huid
Dat stress een negatief effect heeft op de gezondheid van onze huid, werd al lang vermoed. Er zijn maar weinig studies die zich met dit onderwerp hebben beziggehouden, maar ze laten allemaal een eenduidig resultaat zien.
Als je het over stress hebt, moet je precies definiëren wat je hiermee bedoelt. Stress voor de huid door externe factoren of psychologische stress die invloed heeft op de huid. We hebben beide bronnen van stress onder de loep genomen.
Studie 1: Veranderingen in de ernst van acne vulgaris afhankelijk van de examendruk
Bij 22 studenten werd het effect van studie- en tentamenstress op het huidbeeld (in dit geval acne) onderzocht. Het verband tussen veranderingen in de ernstgraad en de ervaren examenstress werd hier vastgesteld.
De proefpersonen hadden tijdens het onderzoek een hogere gemiddelde ernstgraad van acne en een hogere score voor het stressgevoel (P<.01 voor beide). Bij de studenten met acne was deze dus tijdens het onderzoek verergerd. Bovendien correleren veranderingen in de ernst van de acne in hoge mate met toenemende stress, wat erop wijst dat emotionele stress uit externe bronnen een aanzienlijke invloed op acne kan hebben. Veranderingen in de hormoonhuishouding en het effect daarvan op het huidbeeld spelen ook een belangrijke rol.
Studie: De reactie van huidaandoeningen op stress: veranderingen in de ernst van acne vulgaris onder invloed van examenstress [Link]
Studie 2: Verband tussen hersenen en huid, de neuro-endocriene-immuun-misalliantie van stress en jeuk
Waargenomen stress wordt al lang in verband gebracht met verstoringen van het dynamische evenwicht tussen het zenuwstelsel, het endocriene systeem en het immuunsysteem, die het ontstaan van ziekten kunnen veroorzaken of verergeren. Het is inmiddels algemeen erkend dat verschillende veelvoorkomende huidaandoeningen verergeren door psychische stress.
Een overvloed aan factoren die als reactie op stress systemisch of lokaal in de huid vrijkomen, reguleren de productie van jeukveroorzakende stoffen en houden (neurogene) ontstekingen in stand.
Er zijn echter steeds meer aanwijzingen dat stress ziekteprocessen beïnvloedt en bijdraagt aan ontstekingen door specifieke gebieden in de hersenen te beïnvloeden, waardoor chemische mediatoren vrijkomen die zich op de huid manifesteren. De centrale rol in de cellulaire reactie van de huid op verschillende stressfactoren zou kunnen worden toegeschreven aan de dermale mestcellen, aangezien deze nauwe verbindingen hebben met de sensorische zenuwuiteinden en een groot aantal ontstekingsbevorderende mediatoren kunnen vrijgeven.
Om effectievere therapeutische combinatiestrategieën te ontwikkelen voor de bestrijding van jeuk bij chronische, stressgevoelige inflammatoire huidaandoeningen, moeten deze factoren nader worden onderzocht.
Studie: Van de verbinding tussen hersenen en huid: de neuro-endocriene-immuun-misalliantie van stress en jeuk [Link]
Studie 3: Verband tussen hersenen en huid: stress, ontstekingen en huidveroudering
Het is bekend dat stress invloed heeft op verschillende ziekten en aandoeningen, zoals astma, artritis, migraine en multiple sclerose. Vooral bij de huid kunnen verschillende neuro-inflammatoire aandoeningen door stress worden veroorzaakt of verergerd, zoals psoriasis, atopische dermatitis, acne, contactdermatitis en andere.
Het negatieve effect van stress op wondgenezing werd voor het eerst klinisch bij mensen waargenomen toen verzorgers van dementerende familieleden 20% meer tijd nodig hadden voor volledige wondgenezing van de huid.
Angststoornissen en depressies worden ook in verband gebracht met een vertraagde genezing van chronische wonden. Er is vastgesteld dat ervaren stress en een verhoogd cortisolgehalte tot de factoren behoren die hieraan bijdragen.
De afbeelding hieronder toont de complexe wisselwerking van alle mogelijke factoren op onze huid.
Bron: Brain-Skin Connection: Stress, Inflammation and Skin Aging, Ying Chen en John Lyga
Studie 4: De huid en externe invloeden
Het precieze mechanisme waarmee stress huidveroudering beïnvloedt, is nog steeds niet helemaal duidelijk. Er zijn meerdere aanwijzingen voor mogelijke mechanismen die zouden kunnen bijdragen aan huidveroudering.
UV-straling is een van de belangrijkste externe stressfactoren die verantwoordelijk zijn voor vroegtijdige huidveroudering, vandaar de term "photoaging". UV-straling veroorzaakt hier de afgifte van diverse hormonen zoals CRH, POMC-peptiden, ACTH, cortisol en β-endorfine. Deze verhogen de DNA-schade, belemmeren het DNA-herstel en veranderen de transcriptieregulatie van de celcyclus.
Reactieve zuurstofsoorten (ROS) spelen ook een rol bij huidveroudering. Bij muizen die onder chronische stress staan, staat het oxidatieve stresspad in wisselwerking met het huidmetabolisme.
Herhaalde kortstondige stress kan de productie van ROS in de huid stimuleren door opregulatie van NF-κB. Gifstoffen en UVB zijn hier de oorzaak van een verhoogde ROS-vorming. Hier vond ook een afbraak of vermindering van de cellulaire antioxidanten plaats. Er werd ook vastgesteld dat stress in de hersenen leidt tot verhoogde oxidatieve stress en een disfunctie van de mitochondriën. Gezien het feit dat de ROS-productie in de mitochondriën de belangrijkste bepalende factor is voor veroudering en levensduur, kan stress via de ROS-route een grote invloed hebben op huidveroudering.
Metastudie: Brain-Skin Connection: Stress, Inflammation and Skin Aging [Link]
Overzicht van de huidige inzichten
Of het nu gaat om fysieke of psychologische stress, studies tonen duidelijk de negatieve effecten op onze huid aan, die zich uiten in ziektebeelden of huidveroudering. Dit kan door verschillende mechanismen worden bevorderd. De vorming van vrije radicalen (ROS), stresshormonen zoals cortisol of ook stressgerelateerde veranderingen in het immuunsysteem, evenals invloeden van buitenaf zoals milieugifstoffen en UV-straling.
Over het algemeen is het dus raadzaam om stress te vermijden. Een gezonde voeding die rijk is aan vitale stoffen zoals vitamines en antioxidanten helpt hier de huid te beschermen en te regenereren.