Serotonin: Fakten und Infos rund um das Gute Laune Hormon

Serotonine: feiten en informatie over het gelukshormoon

Wat is serotonine?

Serotonine is een neurotransmitter die belangrijke informatie aan ons zenuwstelsel doorgeeft. Deze neurotransmitter wordt in onze hersenen omgezet in melatonine. Dit hormoon, ook wel slaaphormoon genoemd, wordt vooral in het donker aangemaakt en zorgt ervoor dat we goed in slaap kunnen vallen. Je slaap-waakritme wordt zo op een heel natuurlijke manier geregeld. De tegenhanger van melatonine is het stresshormoon cortisol. Dit wordt 's ochtends aangemaakt en zorgt ervoor dat we 's ochtends prestatiegericht zijn. Ook het 'waakhormoon' serotonine speelt een rol bij het ontwaakproces. Dit hormoon heeft nog een positief neveneffect: het zorgt ervoor dat we een goed humeur hebben en draagt daarom niet voor niets de bijnaam gelukshormoon. Serotonine staat erom bekend dat het onze stemming verbetert. Maar het heeft nog veel meer positieve effecten op het lichaam. Het beïnvloedt onder andere ons slaap-waakritme en de darmwerking. Een teveel kan echter ook een negatief effect op het lichaam hebben. Het geldt dus, zoals bij alles: zoek een gezond midden en je zult je helemaal tevreden voelen.

Een evenwichtige serotoninespiegel is essentieel voor je gezondheid en tevredenheid.

Serotonine speelt dus een essentiële rol voor ons algemene welzijn en het slaap-waakritme. Als je ooit last hebt gehad van inslaapproblemen, weet je hoe slopend dat kan zijn en hoe futloos je je de volgende dag voelt. Zowel je fysieke als je mentale prestaties lijden duidelijk onder slecht slapen. Des te belangrijker dus dat je zorgt voor een constant serotoninegehalte.

Tijdens je slaap herstelt je lichaam zich en verwerkt het alle prikkels die het overdag heeft gekregen. Nieuwe indrukken worden opgeslagen in je langetermijngeheugen; tegelijkertijd wordt je brein ontdaan van schadelijke stoffen. Je ziet dus dat voldoende slaap van enorm belang is voor je gezondheid.

Welke rol speelt serotonine bij het dag-nachtritme?

Zoals al kort vermeld in de inleiding, speelt serotonine samen met melatonine een enorm belangrijke rol in ons dag-nachtritme.

Alles over melatonine vind je in ons vakartikel.

Ook cortisol speelt een rol in deze processen. Alle drie zijn het hormonen die worden aangemaakt in een klier ter grootte van een erwt in onze hersenen en die verantwoordelijk zijn voor onze interne klok. Ook daglicht speelt een cruciale rol. Ben je in de winter 's avonds eerder moe dan in de zomer? Dat is heel normaal en hangt samen met het natuurlijke daglicht. Zodra het donker wordt, wordt er melatonine aangemaakt en word je moe. Als je kamer daarentegen helder verlicht is, wordt de melatonineproductie verminderd en heb je moeite met inslapen. Als het 's ochtends weer licht wordt, wordt het hormoon verdrongen door het opwekkende hormoon cortisol en ben je klaar voor een nieuwe dag. Ook serotonine is vooral overdag actief. Het lichaamseigen gelukshormoon verbetert onze stemming en is daarom een natuurlijke stemmingsverbeteraar.

Jonge mensen die buiten dansen

Hoe kan het lichaam serotonine aanmaken?

Serotonine komt zowel in ons zenuwstelsel als in de bloedplaatjes en talrijke cellen van het maag-darmkanaal voor. Het hormoon wordt gevormd uit een aminozuur dat uitsluitend via de voeding of via voedingssupplementen in het lichaam terechtkomt.

Je kunt zelf ook het een en ander doen om je serotonineconcentratie op peil te houden en je evenwichtig te voelen. Sporten is bijvoorbeeld een uitstekende manier om een tekort aan serotonine te voorkomen. Tijdens het sporten komen er tal van neurotransmitters vrij, waaronder ook het gelukshormoon. Het maakt niet uit voor welke sport je kiest: het belangrijkste is dat je minstens 20 minuten beweegt. Onderzoekers hebben ontdekt dat een training van 20 minuten voldoende is om je humeur de komende twaalf uur op te vrolijken. Tijdens het sporten heeft serotonine nog een ander positief neveneffect: je pijngevoel wordt gedempt, waardoor je gemotiveerd raakt om door te zetten.

Dat massages goed zijn voor lichaam en geest is algemeen bekend. Maar wist je dat deze strelingen er ook voor zorgen dat er serotonine vrijkomt en tegelijkertijd het stresshormoon cortisol wordt onderdrukt? Geen wonder dus dat je je na een uitgebreide massage als herboren en in balans voelt.

Heel belangrijk tegen een tekort aan serotonine: probeer zoveel mogelijk zonlicht op te doen. Er zit inderdaad veel waarheid in de beruchte winterblues. Als ons lichaam niet genoeg daglicht krijgt, voelen we ons uitgeput en depressief. Je hebt vast ook wel eens dat je in de zomer vaak beter gehumeurd bent dan in de winter. Een Australisch onderzoek bewijst zelfs dat het serotoninegehalte in het lichaam op zonnige dagen hoger is dan bij bewolkt weer. Om het zonlicht na te bootsen, kun je verschillende hulpmiddelen aanschaffen, zoals een daglichtlamp.

Tot slot mag voeding niet onvermeld blijven. Dat deze zo gezond en evenwichtig mogelijk moet zijn, is waarschijnlijk bekend. Er zijn echter zelfs enkele voedingsmiddelen die je serotoninegehalte op natuurlijke wijze kunnen verhogen. Noten, bananen, druiven, pruimen en zelfs pure chocolade hebben een positief effect op je serotoninegehalte. Je moet weten dat serotonine in de hersenen wordt aangemaakt uit het essentiële aminozuur L-L.

Koop nu puur L-tryptofaan!

L-tryptofaan moet via de voeding aan het lichaam worden toegevoerd. Als je de bovengenoemde voedingsmiddelen niet in voldoende mate binnenkrijgt, kun je gewoon L-L in de vorm van voedingssupplementen nemen. L-L is bijvoorbeeld verkrijgbaar in capsulevorm. Het is natuurlijk beter als je het aminozuur als voorloper van serotonine via de voeding binnenkrijgt.

Alles over L-L vind je in ons vakartikel.

Veel eiwitrijke voedingsmiddelen bevatten er bijzonder veel van. Hoeveel van dit aminozuur je dagelijks moet innemen, hangt af van je lichaamsgewicht. Als vuistregel geldt: 5 mg L-tryptofaan per kilogram lichaamsgewicht per dag. Bij een gewicht van 70 kg is dat dus 350 mg per dag. Omdat deze stof van nature vrij veel in voedingsmiddelen voorkomt, is deze behoefte gemakkelijk te dekken.

Hoe werkt het gelukshormoon serotonine?

Serotonine is in ons lichaam betrokken bij een groot aantal processen. Het beïnvloedt onder andere je lichaamstemperatuur, je eetlust, je stemming, je pijnbeleving en vooral je slaap-waakritme. Ook speelt de stof een belangrijke rol bij de bloedstolling.

Voel je je vaak moe en futloos of zelfs depressief?

Dat kun je zelf veranderen, want serotonine is een natuurlijke stemmingsverbeteraar. Probeer gewoon de serotonineproductie in je lichaam op natuurlijke wijze te stimuleren en je zult zien hoe het gelukshormoon zijn werk doet. Serotonine als stemmingsverbeteraar kan ervoor zorgen dat je je gelukkig en tevreden voelt. Mensen die aan depressies lijden, hebben meestal een te laag serotoninegehalte. Ze krijgen zogenaamde selectieve serotonineheropnameremmers voorgeschreven.

Wat zijn de tekenen van een mogelijke serotonine-onbalans?

In sommige gevallen kan het nodig zijn dat je je serotoninewaarde door je arts laat bepalen. Heb je bijvoorbeeld symptomen zoals waterige diarree, hartkloppingen of verkrampte luchtwegen, dan kan dat wijzen op een teveel aan het hormoon. De bepaling van de serotoninewaarde gebeurt meestal indirect via het afbraakproduct hydroxyindoolazijnzuur, kortweg HIES. De normale waarde ligt bij 9,0 mg in 24 uur. Als de waarde hoger is dan 40,0 mg in 24 uur, is er een sterk vermoeden dat het om een carcinoïdsyndroom gaat. Zo’n tumor wordt meestal operatief verwijderd. Ook een te lage serotoninewaarde kan volgens experts schadelijk zijn en ziekten zoals depressies veroorzaken.